De groeimarkt is breder dan de sleuteltechnologie AI en data. Het technische hbo landt hier via verantwoorde AI, federatieve data en toepassing bij mkb en overheid. Bron: Kabinetsreactie Wennink, 10 juli 2026, p. 4.

Wat het hbo al doet

Deze lijnen staan in de NTS als innovatieprogramma’s onder Kunstmatige intelligentie en data science. Hier zijn ze de inhoud van de groeimarkt.

GPT‑NL / Europese FairTech LLM

Het HBO heeft via de SPRONG RAAIT (HvA, HU en Hogeschool Rotterdam) en het CoE AI for Society van Fontys ruime expertise opgebouwd op het gebied van responsible application of data & AI. We voeren praktijkgericht onderzoek uit naar concrete realisatie van FairTech, met focus op explainability, bias, accountability en compliance met de AI Act, in hechte samenwerking met het I-Partnerschap (ministerie van BZK) en diverse overheden zoals gemeenten en provincies. We beschikken over sterke netwerken en rekeninfrastructuur (eigen systemen en via SURF) voor het ontwikkelen en valideren van LLM-toepassingen. Onze waarde ligt in het vertalen van Europese kaders naar direct toepasbare oplossingen voor publieke en private sectoren. We ambiëren minimaal een nieuwe SPRONG-versnelling te realiseren (call open eind mei/begin juni) en GPT-NL breed in te zetten in zorg, gemeenten, onderwijs en mkb-dienstverlening.

Naar het innovatieprogramma →

Sectorspecifieke Foundation Models

Het HBO kent diverse kleinschalige initiatieven per lectoraat en hogeschool, waarin foundation models worden getraind met domeinspecifieke data binnen productieketens. Onze assets bestaan uit robuuste netwerken met eindgebruikers (ziekenhuizen, high-tech bedrijven e.d.) voor het trainen van eigen foundation models in veilige, lokale omgevingen, veelal op eigen rekeninfrastructuur en steeds vaker via SURF. Onze waarde ligt in de praktijkgerichte opschaling en het verbinden van deze initiatieven. We ambiëren deze initiatieven onderling te verbinden en uiteindelijk de AI-factory in te zetten voor brede, sectorspecifieke impact.

Naar het innovatieprogramma →

Data & Cloud (federatieve infrastructuur)

Het HBO ontwikkelt en test federatieve data-infrastructuren via SPRONG DEMAND en SPRONG GROUNDED (https://groundexpertisebydata.nl) in diverse praktische contexten, met specifieke aandacht voor privacy-enhancing technologies bij gevoelige data-vraagstukken. We beschikken over praktijkgetoetste methodieken en sterke verbindingen met TNO (die op onderdelen vooroploopt). Onze toegevoegde waarde is het toetsen aan echte praktijkvereisten en het realiseren van veilige, schaalbare infrastructuren. We ambiëren deze federatieve aanpak verder te verbreden en te integreren met nationale initiatieven voor een robuuste data- en cloudomgeving.

Naar het innovatieprogramma →

Projectvoorbeelden

Selectie uit bestaande hbo-projecten in AI, data en digitale diensten.

Alle projectvoorbeelden voor Kunstmatige intelligentie en data science →