o.a. medtech en agritech — en de hightech-keten. Een van de zes groeimarkten van de Taskforce. In de kabinetsfiguur hangt machinebouw onder life sciences en biotech, vanwege medtech en agritech. Tegelijk is dit de HTSM-markt: chipmachines, cognitieve robotica, flexibele productie. Het technische hbo zit in beide lezingen.
EZK ontwikkelt een gericht programma Machinebouw. Holland High Tech, TNO, VDL, NXP, FME en Brainport werken aan een Nationale Agenda Cognitieve Robotica als bouwsteen daarvan. Hogescholen horen aan die tafel: toepassing bij mkb, fieldlabs, talent. De inhoud stond al op deze site, verstopt onder (opto)mechatronica. Dit is de eigen ingang. Bron: Kabinetsreactie Wennink, 10 juli 2026, p. 4.
Wat het hbo al doet
Deze lijnen staan in de NTS als innovatieprogramma’s onder Mechatronica en optomechatronica. Hier zijn ze de inhoud van de groeimarkt.
Chipmachines
Het HBO is actief in onderdelen van dit IP, met name rond precisie-assemblage, systeemintegratie en demonstrators. Lectoraten bij o.a. Saxion, Haagse Hogeschool en Fontys sluiten aan op thema’s als advanced packaging en equipmentontwikkeling. De waarde van het HBO ligt in het (door)ontwikkelen en valideren van maakbare en betaalbare submodules, bijvoorbeeld als het gaat om actieve uitlijning en integratie van optische en mechatronische componenten. Het HBO beschikt over faciliteiten, zoals een semicon en fotonica assemblagelab, o.a. voor het bouwen en testen van demonstrators op subsystemniveau en ambiëert een gerichte bijdrage te leveren aan 3D-integratie en precisie-assemblage, en de brug te versterken tussen fundamenteel ontwerp en industriële implementatie in de toeleverketen.
Het HBO heeft een sterke positie binnen dit IP en is actief in meerdere initiatieven rond robotica en slimme machines. De kracht ligt in het ontwikkelen van geïntegreerde robotsystemen, waarin sensing, perception, control en manipulatie samenkomen. We realiseren demonstrators en pilots in samenwerking met bedrijven en beschikken over fieldlabs voor validatie. De waarde van het HBO ligt in het versnellen van implementatie in industriële omgevingen, met name voor mkb, en het ontwikkelen van modulaire en flexibele oplossingen. Het HBO kan een leidende rol spelen in de ontwikkeling en implementatie van toegepaste robotica, inclusief integratie van AI en data.
Flexibele en efficiënte machines voor voedselverwerking
Het HBO heeft een zeer sterke positie in dit IP, met brede betrokkenheid van hogescholen en Centres of Expertise in agrofood en technologie. Er zijn uitgebreide faciliteiten en netwerken voor het ontwikkelen van sensorintegratie, grijpertechnologie en flexibele productiesystemen. Living labs en fieldlabs vormen een belangrijk instrument voor validatie en implementatie. HBO-onderzoek kan bijdragen bij het realiseren van praktisch toepasbare oplossingen voor variabele en complexe producten, en in het ondersteunen van bedrijven bij implementatie en opschaling. Het HBO-onderzoek moet een centrale rol spelen in de transitie naar flexibele, duurzame en geautomatiseerde voedselverwerking.
Het HBO, lectoraat SMART van Saxion in het bijzonder, is al erg actief in dit domein via onderzoek naar drones, autonome systemen en mobiele robotica, vaak in samenwerking met bedrijven en publieke partijen. De kracht ligt in de integratie van sensing, perception, control en AI in robuuste systemen, en in het uitvoeren van praktijkvalidatie in realistische omgevingen. Het HBO heeft topfaciliteiten voor het ontwikkelen van werkende demonstrators en het valideren van autonomie in de praktijk, evenals in de ondersteuning van maakbaarheid en productie. HBO-onderzoek moet een sterke rol spelen in de ontwikkeling en implementatie van civiele toepassingen van autonome systemen, met nadruk op veiligheid, robuustheid en inzetbaarheid.
