Optische systemen en geïntegreerde fotonica / Optical Systems and Integrated Photonics

Doel NTS (2035)

In 2035 is Nederland wereldleider in het ontwikkelen en produceren van next-gen systemen gebaseerd op optica en geïntegreerde fotonica. Door continu te innoveren groeien we sneller dan de concurrentie en dragen we bij aan nationale veiligheid en economische onafhankelijkheid.

Optical systems zijn geconstrueerde systemen om licht te breken, te weerkaatsen of te manipuleren om bepaalde optische functies te vervullen. Geïntegreerde fotonica integreert fotonische functies (genereren, moduleren, detecteren) in één fotonische chip.

Bron: Nationale Technologiestrategie, EZK 19 januari 2024 · KIA Sleuteltechnologieën

Draagt bij aan Wennink-domeinen

Digitalisering & AI Veiligheid & weerbaarheid Energie & klimaat Life sciences & biotech

Groeimarkten van de Taskforce

Digitale diensten en AI Semicon Defensiegerelateerde toepassingen Biotechnologie

Innovatieprogramma's

Optische communicatie

Saxion fungeert als hub in een (quantum-)optisch communicatienetwerk en is actief betrokken bij opleiding en onderzoek voor PIC-testing, ondersteund door uitgebreide eigen faciliteiten. Het HBO werkt reeds samen met relevante partijen, waaronder fabrikanten van single photon detectoren (HHS). Onze waarde ligt in de praktische realisatie en integratie van optische netwerken. We ambiëren deze hub-rol verder uit te bouwen en op te schalen naar operationele (quantum-)communicatiesystemen.

Defensie en dual-use

Meerdere hogescholen (Saxion, HvA, HHS, Fontys) hebben concrete ervaring met quantum key distribution, LIDAR, quantumsensoren, spectrale beeldvorming en optische sensoren. De HvA ontwikkelt quantumsensing voor detectie van dark vessels. Het vervolgproject PREVENT is toegekend in SP Quantum en van start, samen met Saxion, HHS, Fontys, Rijkswaterstaat en High Tech Alliance (mkb). We beschikken over gespecialiseerde sensor- en testfaciliteiten. Onze waarde ligt in de dual-use toepassing en snelle praktijkvalidatie. We ambiëren deze expertise te verbreden voor defensie- en civiele toepassingen.

Agri-food

Het HBO heeft een lange historie in optische technologie voor agri-food, met high-end hyperspectral camera’s (VISNIR, SWIR), spectrometers en ervaring in het ontwikkelen van low-cost optische sensoren voor plantgroei, -gezondheid en emissiemonitoring (Saxion, HHS). We beschikken over een uitgebreid netwerk van technologie-leveranciers, ketenpartners en eindgebruikers. Onze waarde ligt in de praktische inzet en betaalbare oplossingen. We ambiëren deze sensoren en netwerken verder in te zetten voor duurzame en precieze agri-food innovaties.

Medische diagnostiek

Het HBO heeft ruime ervaring met medische diagnostiek via spectrale afbeeldingstechnologie en fiber-optic sensing (HHS) en verbindt universitair onderzoek met de medische praktijk. We beschikken over geavanceerde apparatuur voor spectrale imaging, on-chip biosensing en point-of-care testing (Saxion). Als partner in SP MedTech en verbonden met MedicalDelta ambiëren we deze brugfunctie te versterken voor snellere, nauwkeurigere en schaalbare diagnostiek.

Semiconductors

Het HBO is actief betrokken bij Beethoven; de cleanroom bij HHS wordt in maart 2026 geopend. Saxion is ingebed in het chiptech-cluster Twente met ervaring in PICs en THz-tomografie. We beschikken over deze high-tech faciliteiten voor praktijkgericht onderzoek en onderwijs. Onze waarde ligt in de concrete uitwerking en opschaling van semiconductor-technologieën. We ambiëren de cleanroom en clusters verder uit te bouwen en te integreren in de nationale chipketen.

Quantum

Quantumonderzoek en -onderwijs vinden plaats bij Saxion, HvA, HHS en Fontys, sterk gekoppeld via de master Applied Quantum Technology voor talentontwikkeling. We beschikken over faciliteiten voor optische quantumexperimenten die verder in ontwikkeling zijn. Met de volwassenwording van de technologie ambiëren we een groeiende rol te spelen in de overstap van fundamenteel naar praktisch, toepasbaar onderzoek en systeemintegratie.

Energie, milieu

Diverse hogescholen hebben een sterke staat van dienst met FBG-sensoren voor structural health monitoring (o.a. waterstofopslag), een in ontwikkeling zijnde cryogene testfaciliteit bij HHS, expertise in betaalbare spectraalcamera’s, laserspectroscopie, biodiversiteitsmetingen en wearable light loggers. O.a. HHS beschikt over lab met faciliteiten voor fotonica, nano- en quantumtechnologie (opgezet met eigen middelen, PhotonDelta en QuantumDelta) en een recent via Beethoven ingerichte cleanroom die de komende jaren verder wordt uitgebreid. Onze waarde ligt in betaalbare, praktijkgerichte sensoroplossingen. Ze ambiëren deze faciliteiten in te zetten voor duurzame energieopslag, milieumonitoring en klimaatadaptatie.

Projectvoorbeelden

AUTOCUE – Alignment Automation Tool for Optically Coupled Single Use Sensors

SIA Saxion · SIA RAAK-mkb

Uitlijngereedschap van de AUTOCUE-demonstrator op de eenmalige sensor. Saxion / Cas Damen
The Detectable Vegetable — multispectrale camera voor glastuinbouw (De Haagse)

FONQT De Haagse Hogeschool · SIA RAAK-PRO

Aangestraald monster in de optische opstelling van The Detectable Vegetable. FONQT / De Haagse Hogeschool
Real-time shape sensing bij katheterablatie (De Haagse)

FONQT De Haagse Hogeschool · KIEM

Glasvezel op de kathetervorm (0,8 mm) voor real-time shape sensing (De Haagse Hogeschool). De Haagse Hogeschool / Steven van den Berg
Photonic Quantum Processor (Saxion)

Publinova Saxion · Publinova-serie NTS

Close-up van de fotonische quantumprocessor-opstelling bij Saxion: chip, PCB en optische koppeling. Saxion / Publinova
PREVENT – quantumsensing voor dark vessels (HvA, Saxion, HHS, Fontys)

Holland High Tech HvA, Saxion, De Haagse, Fontys · SP Quantum

Quantummagnetosensor uit de Stella Maris / PREVENT-lijn (HvA, Saxion, HHS, Fontys). HvA / Saxion / Publinova